Filoksena Tankeri (Binbirdirek): İstanbul Rehberi

İstanbul Gezilecek YerlerFiloksena Tankeri (Binbirdirek): İstanbul Rehberi

Filoksena Sarnıcı — İstanbul’un kalbinde, 224 sütun üzerinde yükselen unutulmuş bir yeraltı sarayı

Sultanahmet'in kaldırımlarının altında, Mavi Camii'nin etrafındaki karmaşadan iki adım uzaklıkta, Bizans Konstantinopolis'inin en şaşırtıcı anıtlarından biri gizlidir: Filoksena Sarnıcı veya Binbirdirek Sarnıcı, "bin bir sütun". Burası, ünlü Bazilika Sarnıcı'ndan sonra İstanbul'un en büyük ikinci yeraltı su deposudur ve kalabalıklar olmadan Bizans'ı görmek için tam da buraya inmeye değer. Filoksena Sarnıcı, Fatih semtinde, İmran Öktem Sokak 4 adresinde, antik Konstantin Forumu ile Konstantinopolis Hipodromu arasında yer almaktadır. İki gövdeden birleştirilip mermer halkalarla birbirine bağlanmış, 14–15 metre yüksekliğindeki 224 mermer sütun, loş ışıkta düz sıralar halinde uzanıyor; tonozlu tuğla tavanlar ise duvarları olmayan, su basmış bir bazilika hissi yaratıyor.

Filoxen Sarnıcı'nın tarihi ve kökeni

Bu su deposunun tarihi, ilk Bizans imparatorlarının dönemine, 4. yüzyıla kadar uzanır. Antik kaynaklara göre, sarnıcın inşasına, muhtemelen Konstantinopolis'in kurucusu I. Konstantin döneminde, Filoxen adında Romalı kökenli bir senatör başlamıştır. Rus geleneği, çalışmaların muhtemelen şehir sarayının altında yürütüldüğüne dair bir efsane aktarır; bu saray genellikle Antiochus'un sarayıyla özdeşleştirilir. Türk kaynakları ise yapının inşasını IV. yüzyıla, Büyük Konstantin dönemine dayandırır ve projenin sorumlusu olarak Filoxenus'un adını korur.

Sarnıcın gerçek kaderi 5. yüzyılda keskin bir şekilde değişir. 475 yılında korkunç bir yangın, üstünde bulunan Lavs Sarayı'nı — erken Bizans döneminin en büyük konutlarından birini — tamamen yok etti. Bu felaketin ardından İmparator I. Justinianus, 528 yılında (Rus kaynaklarına göre) veya 6. yüzyılda (İngiliz kaynaklarına göre) yeraltı rezervuarını büyük çaplı bir restorasyona tabi tuttu. Filoxenus Sarnıcı, tam da Justinianus döneminde bugün gördüğümüz halini aldı.

XII. yüzyılın ortalarına kadar su deposu, şehrin ana su kemeri olan Valens Su Kemeri tarafından besleniyordu. Bu su kemeri işlevini yerine getiremez hale geldiğinde, sarnıç, Pera'daki depolama sarnıcından ve sadece yağmur suyuyla doldurulmaya başlandı. Her şey 1453 yılında değişti. Osmanlıların Konstantinopolis'i fethinden sonra yeraltı rezervuarı kimseye gerek kalmadı: Osmanlılar akan kaynak sularını tercih ediyorlardı ve sarnıçlardaki durgun suyu içmeyi sevmiyorlardı. Binbirdirek yavaş yavaş boşaldı ve tam anlamıyla iki yüzyıl boyunca unutuldu.

İkinci doğuşu, 17. yüzyılda Fazlı Paşa Sarayı'nın inşası sırasında gerçekleşti: işçiler tesadüfen devasa bir yeraltı salonunun tonozuna rastladılar. Aynı döneme, Cevahirli Hanım Sultan adında bir kadının, erkekleri yanına çekip öldürdükten sonra cesetlerini sarnıca attığına dair karanlık bir efsane de aittir. Amerikalı yazar Mark Twain, 1860 tarihli seyahat notlarında Binbirdirek'te ipek atölyeleri bulunduğundan bahsederken, Türk kaynaklar ise sarnıcın 16. yüzyıldan itibaren zanaat atölyesi olarak kullanıldığını ekler.

Tankın sonraki kaderi üzücü bir şekilde şekillendi: tonozlarında yavaş yavaş delikler oluştu ve yerel halk buraya çöp attı. Delikler genişledi, salon çöplerle doldu ve XX. yüzyıla gelindiğinde Bizans anıtının tamamen kaybolduğu düşünülüyordu. Dönüm noktası ancak 2000'lerin başında gerçekleşti: 2002'deki büyük temizlik çalışması sırasında sarnıçtan 7 binden fazla kamyon dolusu çöp çıkarıldı — ancak bundan sonra 224 sütun yeniden gün ışığına çıktı. Aynı zamanda modern bir giriş ve salonu caddeye bağlayan kısa bir galeri inşa edildi. Rus Bizans uzmanı S. A. Ivanov, "Konstantinopolis'in İzinde" (2011) adlı rehber kitabında bu hikayeyi ayrıntılı olarak ele alıyor ve yeraltı İstanbul'un hâlâ onlarca benzer sarnıcı barındırdığını, ancak bunların varlığından yeni yeni haberdar olmaya başladığımızı hatırlatıyor.

Mimari ve görülecek yerler

Filoxen Cisterni sadece bir su deposu değil, tam anlamıyla bir mimari şaheserdir. Alanı 3640 metrekare (Türk verilerine göre 3584 m²), salonun boyutları 64 x 56,4 metre olup, su kapasitesi 40.000 metreküpe ulaşmaktadır. Bu, büyük bir modern yüzme kompleksinin hacmiyle karşılaştırılabilir, ancak tamamen yeraltında gizlidir.

Hipostil salon ve çift sütunlar

Sarnıcın ana mekanı, tuğla tonozların 16 sıra halinde, her birinde 14 adet olmak üzere dizilmiş 224 mermer sütuna dayandığı hipostil salonudur. Sütunların yüksekliği 14 ile 15 metre arasında değişmektedir ve bu, yeraltı yapıları için son derece nadir bir ölçüdür. Hemen göze çarpan bir özellik: her sütun, üst üste yerleştirilmiş ve ortasından mermer bir halka ile birleştirilmiş iki gövdeden oluşmaktadır. Bu çözüm, daha kısa kütüklerin kullanılmasına ve aynı zamanda etkileyici bir tonoz yüksekliğinin elde edilmesine olanak sağlamıştır. Türk kaynaklar, 224 orijinal sütundan 212'sinin günümüze kadar ulaştığını belirtmektedir.

Prokonnesos mermeri ve sütun başlıkları

Sütunlar için malzeme, yakınlardaki Marmara Adası'nda, eski Prokonnesos'ta çıkarılmıştır — bu ada, başkentin neredeyse tamamına mermer sağlayan ünlü bir Bizans taş ocağıydı. Sütun başlıkları süslemeden yoksundur ve kesik piramit şeklinde yapılmıştır; bu da mekanın dekoratif değil, işlevsel karakterini vurgular. Sütun gövdelerinde ve başlıklarında Yunanca harflerle yazılmış kısa yazıtlar korunmuştur: bir görüşe göre bunlar taşçıların ve ustabaşlarının kişisel işaretleridir, diğer bir görüşe göre ise mason işaretleridir. Bu zar zor fark edilebilen harfler, gezintiyi kendine özgü bir arayışa dönüştürür: sütunlara yakından bakarsanız, bin beş yüz yıl önce burada çalışan insanların "imzalarını" göreceksiniz.

Kayıp katlar ve kazılmış havuz

Başlangıçta rezervuar, merdivenlerle birbirine bağlanan üç kattan oluşuyordu. En alttaki kat, görünüşe göre çamur ve fazla suyun boşaltılması için kullanılıyordu — bugün buraya erişim mümkün değildir. Modern restorasyon sırasında taban tamamen temizlenmedi, bu nedenle her kolonun alt kısmı hâlâ "tarihi çöp" katmanlarının altında gizlidir. Ziyaretçilerin yine de orijinal oranları değerlendirebilmesi için, salonun ortasına dört sütunun tamamen açık olduğu küçük bir havuz kazılmıştır. İşte burada, bu siyah dikdörtgen su havuzunun yanında, yapının gerçek ölçeğini anlıyorsunuz. Havuz, aslında arkeolojik bir "kesit" gibi işlev görüyor: yanında durarak, orijinal Roma sütun yüksekliğine tam anlamıyla göz atabilir ve bin yıl önce işçilerin ve hizmetçilerin su seviyesini kontrol etmek için düz tabanlı teknelerde yüzdüklerini hayal edebilirsiniz.

Modern mekan: kafe, konserler ve sergiler

Günümüzün Binbirdirek'i sadece bir müze değildir. 2000'lerin başında yapılan kapsamlı restorasyon ve giriş galerisinin sokağa bağlanmasının ardından, sarnıç çok işlevli bir alan haline geldi. Kemerlerin altında küçük hediyelik eşya tezgahları, kafeler ve sergi alanları yer alıyor; burada düzenli olarak sanat sergileri, oda müziği konserleri, ziyafetler ve hatta düğünler düzenleniyor. Anıtın bu şekilde “canlı” bir şekilde kullanılması, İstanbul için alışılmış bir uygulamadır, ancak Filoksena Sarnıcı söz konusu olduğunda bu özellikle yerinde bir uygulamadır: boş bir salon çok sessizdir.

İlginç gerçekler ve efsaneler

  • "Binbirdirek" adı Türkçe'den "1001 sütun" olarak çevrilir, ancak aslında bunların sayısı sadece 224'tür. Türkçe "binbir" ifadesi, "çok büyük bir sayı" anlamında sabit bir deyim olarak kullanılır — yaklaşık olarak Rusça'daki "bin bir neden" gibi.
  • En karanlık efsane 17. yüzyıla dayanır: Cevahirli Hanım Sultan adında bir kadın, sarnıcın üzerindeki evine erkekleri çekip onları öldürdükten sonra cesetlerini yeraltı salonuna attığı söylenir — işte bu yüzden Binbirdirek uzun süre uzak durulmuş bir yerdi.
  • 1826 yılında, "Mübarek Olay" (Sultan II. Mahmud'un Yeniçeriler ordusunu bozguna uğratması) sırasında, su deposuna saklanmaya çalışan yaklaşık 100 Yeniçeri, suda boğuldu — bu, bu yerin tarihinin en trajik sayfalarından biridir.
  • 1860 yılında İstanbul'u ziyaret eden Mark Twain, seyahat notlarında Binbirdirek'te ipek işleme atölyelerinin yer aldığını kaydetmiştir — bu, antik mühendisliğin zanaat atölyesine dönüştüğü tipik bir örnektir.
  • 2002 yılında sarnıcın temizlenmesi sırasında, yüzyıllar boyunca tonozlardaki deliklerden atılan 7 binden fazla kamyon dolusu çöp dışarı çıkarıldı — bu, bir arkeolojik anıtın kelimenin tam anlamıyla evsel atıklardan kazılarak çıkarılmasının nadir bir örneğidir.
  • Bazı çağdaş araştırmacılar, Binbirdirek'in tarihi Filoxen Cisterni ile özdeşleştirilmesinden şüphe duymaktadır — muhtemelen iki anıt yüzyıllar boyunca birbiriyle karıştırılmıştır.

Nasıl gidilir

Sarnıç, Sultanahmet'in tam kalbinde, eski şehrin tüm önemli anıtlarına yürüme mesafesinde yer almaktadır. Tam adresi İmran Öktem Sokak 4'tür; Hipodrom ve Sultanahmet Meydanı'nın batısına doğru iki dakikalık yürüme mesafesindedir. Mavi Camii'yi referans alın: Camii'nin güneybatı köşesinden Binbirdirek'in girişine kadar yan sokaklardan tam 250 metre mesafededir.

En uygun ulaşım aracı, T1 tramvay hattıyla Sultanahmet durağına gitmektir. Bu hat, Kabataş'tan Eminönü ve Sultanahmet üzerinden geçerek, tarihi İstanbul'un tüm önemli noktalarını birbirine bağlar. Duraktan girişe yürüyerek 5–7 dakika sürer. İstanbul Havalimanı'ndan (IST) M11 metroyla Kağıthane'ye, ardından M7 ve T1 tramvayına binerek ulaşabilirsiniz (toplam süre yaklaşık 1,5 saattir). Sabiha Gökçen Havalimanı'ndan (SAW) en rahat yol, Havabus otobüsüyle Taksim'e gidip, oradan füniküler ve tramvaya aktarma yapmaktır.

Binbirdirek'e yürüyerek diğer rotalarla kolayca ulaşabilirsiniz: Bazilika Sarnıcı'ndan 5 dakika, Kapalı Çarşı'dan 10 dakika, Ayasofya Müzesi'nden 7 dakika. Sultanahmet'te park yeri son derece sınırlıdır, bu nedenle aracınızı önceden park edin veya taksi kullanın.

Gezginlere tavsiyeler

Ziyaret için 45–90 dakika ayırın: bu süre, çevresi sakin bir şekilde dolaşmak, Yunan harflerinin bulunduğu sütunları incelemek, merkezdeki oyulmuş havuza inmek ve şanslıysanız geçici sergiye rastlamak için yeterlidir. En iyi zaman, açılışın hemen ardından sabah saatleri ve hafta içi günlerdir: komşu Bazilika Sarnıcı'nın aksine, burada asla kuyruk olmaz ve salon neredeyse özelmiş gibi hissedilir.

Pratik ayrıntılar: İçerisi tüm yıl boyunca serindir (12–15 °C), bu nedenle yaz sıcağında bile ince bir ceket veya şal getirin. Aydınlatma loştur, akıllı telefon kameraları kaprisli davranır — gürültüsüz çekimler elde etmek istiyorsanız gece modunu açın veya küçük bir tripod getirin. Zemin yer yer düzensiz ve ıslaktır; kaymaz tabanlı rahat ayakkabılar zorunlu değildir, ancak çok tavsiye edilir. Rusça konuşan gezginler için sesli rehber muhtemelen sadece Türkçe ve İngilizce olacaktır, ancak bu makaleden yazdırılmış birkaç bilgi onu fazlasıyla telafi edecektir. Buraya çocuklarla gelmek hem mümkün hem de gereklidir: salonun büyüklüğü, herhangi bir tarih kitabından daha fazla etkiler; "1001 sütun" efsanesi ise hem beş hem de on yaşındaki çocuklar tarafından kolayca ezberlenir.

Sultanahmet'teki üç yeraltı yapısını bir günde gezmek harika bir kombinasyon: Bazilika Sarnıcı — Theodosius Sarnıcı (Şerefiye Sarnıcı) — Binbirdirek. Sırayı şöyle belirlemenizi öneririm: en ünlüsünden başlayın, orta büyüklükteki Şerefiye ile devam edin ve tam da burada, en samimi olanında bitirin. Ziyaret öncesinde resmi web sitesinden güncel çalışma saatlerini ve bilet fiyatlarını kontrol etmenizi tavsiye ederim — İstanbul'da müzelerin çalışma saatleri zaman zaman değişir. Ve son bir tavsiye: Filoksena Sarnıcı, "daha az acele, daha çok sessizlik" kuralının özellikle geçerli olduğu bir yerdir: çift sütunlardan birinin yanında birkaç dakika durun, kemerlerin altında yankılanan adım seslerini dinleyin ve Bizanslıların neden mühendislik düşüncesinin en iyi anıtının imparatorluklardan daha uzun ömürlü olanı olduğunu düşündüklerini anlayacaksınız.

Rahatınız bizim için önemli, rota oluşturmak için istediğiniz işaretleyiciye tıklayın.
Toplantı lehine başlamadan birkaç dakika önce
Dün. 17:48

Ayrıca konuyla ilgili

Cyaneae (Kianei) — Demre yakınlarındaki Lykia'nın sarkofaj şehri
Cyaneae (Kianei) — Demre yakınlarındaki Lykia'nın sarkofaj şehri
Dün. 17:48
Kızılay'daki Güvenpark — Güvenlik Anıtı ve Ankara'nın kalbi
Kızılay'daki Güvenpark — Güvenlik Anıtı ve Ankara'nın kalbi
Dün. 17:48
Eski Cami (Mersin) — tarih ve mimari
Eski Cami (Mersin) — tarih ve mimari
Dün. 17:48
Bagaran — Kars ilinde bulunan Ermenistan’ın eski başkenti
Bagaran — Kars ilinde bulunan Ermenistan’ın eski başkenti
Dün. 17:48
Sıkça sorulan sorular — Filoksena Tankeri (Binbirdirek): İstanbul Rehberi Filoksena Tankeri (Binbirdirek): İstanbul Rehberi hakkında sık sorulan soruların yanıtları. Hizmetin çalışması, olanakları ve kullanımı hakkında bilgiler.
Bazilika Sarnıcı, İstanbul’un en ünlü ve en büyük yeraltı su deposu olup her gün binlerce turisti ağırlamaktadır. Filoksena Sarnıcı (Binbirdirek Sarnıcı) ise ikinci en büyük sarnıçtır; buraya yürüyerek 5 dakikada ulaşılabilir, ancak neredeyse hiç kuyruk yoktur. Burada teatral aydınlatma daha az, otantik atmosfer ise daha fazla: 15 metre yüksekliğe kadar 224 çift mermer sütun, kaidelerde Gorgon'un deniz anası figürleri yok, bunun yerine tonozların arasında neredeyse tam bir yalnızlık var — bu, Sultanahmet için nadir bir durumdur.
Binbirdirek ismi, kelime anlamıyla “bin bir sütun” anlamına gelir. Türkçede “binbir” ifadesi, “sayısız” anlamına gelen yerleşik bir deyimdir; tıpkı Rusçadaki “тьма” veya “тысяча и один повод” gibi. Orijinal sütunların gerçek sayısı 224'tür ve bunlardan 212'si günümüze kadar ulaşmıştır. Ad, kesin bir sayıyı değil, mekanın verdiği izlenimi yansıtmaktadır.
Sarnıcın inşasına, muhtemelen 4. yüzyılda İmparator I. Konstantin döneminde, Filoxen adında bir Roma senatörü başlamıştır. 475 yılında çıkan yangın, sarnıcın üstünde bulunan Lavs Sarayı’nı yok ettikten sonra, sarnıç 6. yüzyılda I. Justinianus döneminde kapsamlı bir şekilde restore edilmiştir. Günümüze ulaşan, işte bu Justiniyanus dönemine ait görünümdür. Bununla birlikte, bazı çağdaş araştırmacılar, Binbirdirek ile tarihi Filoxenus Sarnıcı'nın, zamanla birbiriyle özdeşleştirilmiş iki farklı yapı olabileceğini düşünmektedir.
1453'ten sonra Osmanlılar, akan kaynakları tercih ederek sarnıçları içme suyu kaynağı olarak kullanmadılar. Binbirdirek boşaldı ve neredeyse iki yüzyıl boyunca unutuldu. 16. ve 17. yüzyıllardan itibaren burada, ipek atölyeleri de dahil olmak üzere zanaat atölyeleri kuruldu. Daha sonra, kasaba halkı yüzyıllar boyunca tonozlardaki deliklerden çöp attı. Ancak 2002 yılında büyük çaplı bir temizlik çalışması yapıldı: sarnıçtan 7 binden fazla kamyon dolusu atık çıkarıldı, ardından 224 sütun yeniden gün ışığına çıktı ve modern bir giriş açıldı.
En ünlü efsane 17. yüzyıla aittir. Cevahirli Hanım Sultan adında bir kadının, su sarnıcının üzerinde yaşadığı, erkekleri yanına çekip öldürdüğü ve cesetlerini yeraltı salonuna attığı söylenir. Bu hikâye, uzun süre İstanbulluları Binbirdirek’ten uzak tuttu. Bir başka trajik olay ise 1826 yılına aittir: Sultan II. Mahmud'un Yeniçeriler'i dağıtması sırasında, yaklaşık 100 Yeniçeri sarnıca saklanmaya çalışmış, ancak sarnıcın sularında boğulmuştur.
Birçok sütunun gövdesi ve başlığında Yunanca harflerle yazılmış kısa yazıtlar günümüze ulaşmıştır. Bir görüşe göre bunlar, 1500 yıl önce burada çalışan ustaların kendine özgü “imzaları”, yani taş ustaları ve ustabaşlarının kişisel işaretleridir. Bir başka görüşe göre ise bunlar, inşaat sırasında blokların kayıt altına alınması ve sınıflandırılması için kullanılan mason işaretleridir. Bu konuda bilimsel bir fikir birliği yoktur, ancak tam da bu zar zor fark edilebilen harfler, sütunları incelemeyi heyecan verici bir macera haline getirmektedir.
Günümüz restorasyonunda sarnıcın tabanı tamamen temizlenmemiştir: sütunların alt kısımları hâlâ yüzyıllara dayanan “tarihi çöp” tabakalarının altında gizlidir. Ziyaretçilerin orijinal oranları değerlendirebilmeleri için salonun ortasına küçük bir dikdörtgen havuz kazılmış ve burada dört sütun tüm yüksekliğiyle ortaya çıkarılmıştır. Bu "arkeolojik kesit", orijinal zemin seviyesinin ne kadar yüksek olduğunu ve sütunların ne kadar derine indiğini gözle görülür bir şekilde göstermektedir.
Evet, burası Sultanahmet’te çocuklarla ziyaret etmek için en iyi yerlerden biri. Dört katlı bir ev yüksekliğinde 224 sütundan oluşan salonun büyüklüğü, özellikle küçükler üzerinde derin bir etki bırakıyor. “Bin bir sütun” efsanesi kolayca akılda kalıyor ve her yaştan ziyaretçi tarafından ilgi görüyor. Zemin yer yer düzensiz ve hafif nemli olduğundan, çocuklara sağlam ayakkabılar giydirmeniz tavsiye edilir. İçerisi sürekli serindir (12–15 °C), bu nedenle yazın bile hafif bir ceket giymenizde fayda var.
Filoksena Sarnıcı’ndaki resmi sesli rehber genellikle sadece Türkçe ve İngilizce dillerinde sunulmaktadır. Yerinde Rusça rehberlik hizmeti sunulmamaktadır. Ziyaret öncesinde mekanın tarihini okumak ve birkaç önemli bilgiyi not almak faydalı olacaktır: bu, sesli rehberin yerini tamamen alacaktır ve karanlıkta telefonla bilgi aramak yerine salonun atmosferine odaklanmanıza olanak sağlayacaktır.
Binbirdirek sadece bir müze değil, aynı zamanda aktif bir kültür mekanıdır. Bu mekanın tonozları altında düzenli olarak sanat sergileri, oda müziği konserleri, temalı ziyafetler ve hatta düğün törenleri düzenlenmektedir. Küçük bir kafe ve hediyelik eşya tezgahları sürekli hizmet vermektedir. Belirli bir etkinliğe katılmak istiyorsanız, program değişiklikleri olabileceğinden resmi web sitesinden etkinlik takvimini önceden kontrol edin.
Salonun alanı yaklaşık 3584–3640 metrekaredir (kaynaklar arasında veriler arasında küçük farklılıklar vardır), boyutları yaklaşık 64 x 56 metredir, sütunların yüksekliği ise 14–15 metredir. Tankın hesaplanan kapasitesi 40.000 metreküp suya ulaşıyordu; bu, büyük bir spor havuzunun hacmiyle karşılaştırılabilir, ancak tamamen yeraltında gizlidir. Başlangıçta tankın üç katı vardı; alt kat bugün ziyaretçilere kapalıdır.
Kullanım kılavuzu — Filoksena Tankeri (Binbirdirek): İstanbul Rehberi Filoksena Tankeri (Binbirdirek): İstanbul Rehberi 'nin temel işlevleri, özellikleri ve kullanım ilkelerini açıklayan kullanım kılavuzu.
Filoxen Cisternesi'ni ziyaret etmek için en uygun zaman ilkbahar ve sonbahardır: Dışarıdaki ılık hava, yeraltı salonunun serinliğiyle tezat oluşturur. İçeride yıl boyunca sıcaklık 12–15 °C civarında seyrediyor, bu nedenle yazın bile yanınıza ince bir ceket veya şal alın. Hafta içi, açılış saatinden hemen sonra gelin: komşu Bazilika Sarnıcı'nın aksine, burada neredeyse hiç kuyruk olmaz, ancak sabah saatleri sütunların arasında neredeyse tamamen yalnız kalmanızı garanti eder. Çıkmadan önce resmi web sitesinden güncel çalışma saatlerini kontrol edin — İstanbul müzelerinin çalışma saatleri zaman zaman değişir.
En rahat ulaşım yolu, T1 tramvay hattıyla Sultanahmet durağına gitmektir. Bu hat Kabataş, Eminönü ve tarihi merkezi birbirine bağladığından, şehrin hemen her yerinden buraya ulaşabilirsiniz. Duraktan Binbirdirek’in girişine kadar, Hipodrom’un batısına doğru 5–7 dakikalık bir yürüyüş mesafesindedir. IST Havalimanı'ndan M11 metroyla yaklaşık 1,5 saat Kağıthane'ye gidin, ardından M7 ve T1 tramvayına binin. SAW Havalimanı'ndan Taksim'e giden Havabus otobüsü, ardından füniküler ve tramvay kullanmak daha rahattır. Sultanahmet'te park yeri son derece sınırlıdır; araba ile gitmemeniz daha iyi olur.
Tam adres: İmran Öktem Sokak 4. Mavi Camii’nin güneybatı köşesini referans alın; buradan yan sokaklardan geçerek girişe tam 250 metre uzaklıktadır. Giriş, cadde seviyesinden yer altı salonuna giden kısa bir galeriyle donatılmıştır. Biletler yerinde satın alınır; güncel fiyatı önceden teyit edin. Terminal geçici olarak çalışmıyorsa diye yanınızda nakit veya kart bulundurun.
Salona girdiğinizde, 16 sıra sütunun tamamını görebilmek için salonun çevresini dolaşın. Her sütunun ortasındaki karakteristik mermer halkalara dikkat edin — inşaatçılar, iki sütun gövdesini 14–15 metre yüksekliğindeki tek bir yapıya tam da bu şekilde birleştirmişlerdi. Ardından sütun gövdelerinin ve başlıklarının yüzeyine yakından bakın: Birçoğunda Yunanca harflerle yazılmış kısa yazılar görülüyor — bunlar, bin beş yüz yıl önce burada çalışan ustaların işaretleridir. Tüm sütunları incelemek, kendine özgü bir keşif turuna dönüşüyor — bunun için en az 20–30 dakika ayırın.
Salonun ortasında, dört sütunun orijinal zemin seviyesine kadar kazıldığı küçük, dikdörtgen bir havuz bulunmaktadır. Yanına gidip bu sütunların yüksekliğini diğerleriyle karşılaştırın: aradaki fark, tarihi zeminin çöp tabakalarının altında ne kadar derine gömülü olduğunu açıkça gösterir. Sarnıcın gerçek boyutunu en iyi burada hissedebilirsiniz — sütunların sadece üst kısmını gördüğünüzü anladığınızda salon tamamen farklı bir izlenim bırakır.
Binbirdirek'te ışıklandırma loş olduğundan, akıllı telefonların kameraları standart modda gürültülü ve karanlık fotoğraflar çekiyor. Gece modunu veya manuel pozlama özelliğine sahip Pro modunu etkinleştirin. Küçük bir taşınabilir tripod veya monopod, sonuçları önemli ölçüde iyileştirecektir. En iyi çekim açıları, sütun sıraları boyunca (perspektif karanlığa doğru uzanır) ve merkezi havuzdan yukarıya, kemerlere doğru olanlardır. Çift sütunlardan birinin yanında sessizlik içinde birkaç dakika durun: salonun akustiği, sadece dinlemeye değer bir etki yaratır.
Filoksena Sarnıcı, Sultanahmet’teki diğer iki yeraltı yapısıyla aynı gün içinde mükemmel bir şekilde birleştirilebilir. En uygun sıra: Bazilika Sarnıcı'ndan başlayın (en ünlüsü, çok turist var), ardından Şerefiye Sarnıcı'nı — Theodosius Sarnıcı'nı (orta büyüklükte) ziyaret edin ve günü Binbirdirek'te (en samimi ve sessiz olanı) sonlandırın. Bazilika Sarnıcı'ndan Binbirdirek'e yürüyerek 5 dakika, Kapalıçarşı'dan 10 dakika, Ayasofya'dan 7 dakika uzaklıktadır. Bu rota, gereksiz lojistik zorluklar olmadan Bizans mühendisliği hakkında tam bir fikir verir.